Azərbaycan milli rəqsi dünyada bərabəri olmayan mədəniyyət nümunəsidir

Gürcüstanda artıq uşaqlara uşaq bağçasından milli rəqslərini öyrədirlər.

 Azərbaycan milli rəqsi dünya rəqsləri arasında (kişilər) özünəməxsus, qəhrəmanlıq, məğlubedilməz simvolu ilə nümayiş etdirilir, qadınlarda isə bütün gözəllikləri özündə cəmləşdirən incə, zərif hərəkətlərlə qartal kimi şigamis kişi rəqqasa sığınmış zərif su sonasını xatirladir...

Müstəqillik dönəmində milli rəqslərimizdə yaranmış utancverici problemlərlə bağlı yazdığım birneçə məqalə, bir vaxtlar 525-ci qəzetdə dərc edilib. 

Biz də mütləq  gürcülər kimi milli rəqsimizi uşaqlara uşaq bağçasından, ilk məktəb illərindən sevə-sevə, sevdirə-sevdirə öyrətməli və bu eləcədə dövlətin mənəvi borcu olmalıdır. Əgər bubu etmirlərsə, milli mədəniyyətimizə dırnaqarası yanasirlarsa, deməli cavabverici orqanlar bizdən deyillər!

Bu gün toy-düyünlərdə Azərbaycan milli rəqsini bərbad günə qoyublar və buna içtimayi qınaqda yoxdur.

İndi qadln və kişi rəqsləri sanki yerlərin dəyişib. Qadınlarımız demək olarkı kişi rəqslərin mənimsəyib, kişilərimiz isə İran təranələri ahəngində aludə olaraq qadın kimi rəqs edirlər. Buna qarşı ciddi ölçü götürülməsə, milli rəqsimizdən gələcək nəslə heç nə ötürə bilməyəcəyik…

İndi toylarda milli rəqsimizi bir çox kişi ifaçıları mavilər kimi ( üzür delərəm petuxlar kimi) əl-ələ verib, nənəmnehrə arvadları xatırladan sındra-sıdıra oynayırlar. Qadınlar isə ayaqlarını soyunub mıxdan çıxmış dana kimi düşüb ortaya ləzgihəngi oynayırlar. 

Son illər qadınların ifa etdikləri rəqslərin Azərbaycan milli rəqsinə heç bir aidiyyatı yoxdur!
Kişilərin isə əl-ələ verib arvad kimi rəqs etmələri qəti yallı deyil. Onlar sanki  ifa etdikləri bu rəqslə cinsi orentasiyalarına şübhə yaradır...

Azərbaycan milli kişi rəqslərində arxa-arxaya, çiyin-çiyinə oynamaq var. Bu düşmənə qarşı birlik, sipər simvolunu nümayişi deməkdir. 

Kişilərin arxaların burcuda-burcuda oynamaları, arvad kimi əl-ələ verib nazlanmaları isə son vaxtlar gəlib dürtülüb bizim milli rəqsimizə. Bizdə tarixən heç vaxt belə ibnə rəqslıri olmayıb. Buçür rəqsləri İranda farslar oynayir və bu onların milli qərslərinə aiddir.

Belə rəqslər farslarla yanaşı, əsasən hay, multan qaraçi-çingənə rəqsləridir ki, mənşəyi Hindistana bağlı olan tayfalar birvaxtlar bu yerlərə gətiriblər…

Azərbaycan milli rəqsində kişilərin hərəkətləri məğrur, mübariz qartalı, qadınların rəqsi isə incə, nazlı-qəmzəli süzmələri su sonasını, tovuz quşunu simvolizə edir. 

Qadınların At Balaxanım kimi ortaya düşüb dingildəmələri milli qadln rəqsi deyil!

Xatırladım ki, bütün dünya rəislərinin hamısı hansısa bir heyvan fiqurların xatirladir. Bununla bağlı dəfələrlə məqalələrlə çıxış etmişəm. Azərbaycan milli kişi rəqsləti qartalları, şahinləri xatırladır. Bütün bu məğrur ruşlar bütün hətəkıtləri ilə sü sonasının ətrafına dövrə vuraraq onu kənar “hücumlardan” qoruyur.

Gəlin milli rəqsimizə ciddi yanaşağın. Bu bəlkədə kimlər üçünsə dingildəmədir, əsil Azərbaycan övladı, Qafqazlı üçün qəhrəmanlıq fəlisəfəsidir.

Öz ana dilini, tarixini, milli rəqsini bilməyən adami necə soydaş adlandırmaq olar?

Gəlin milli rəqslərimizi hamılıqla qoriyağın. İstər qadın olsun, istər kişi.

Adamsınız! Rəqslərimizi adam balası kimi oynayın!…

Elman Mustafazade

17 aprel, 2015-ci il. Dodrecht Niderland.

Xudaferin.eu

05:39